TRẦN NGỌC TUẤN : HỮU LOAN - HIỆN HỮU MỘT MÀU HOA SIM TÍM

Hữu Loan - Hiện hữu một màu hoa sim tím

Trần Ngọc Tuấn

Giữa tinh khiết hoa sen, vàng thu hoa cúc, trắng trinh hoa huệ, sương khói hoa lau…trong vườn thơ Việt thi sĩ hiện hữu như một màu tím hoa sim.

Màu tím là hiện thân của tình yêu chung thủy : ngày xưa nàng yêu hoa sim tím – áo nàng màu tím hoa sim…Khi chiếc bình hoa ngày cưới,thành bình hương, tàn lạnh vây quanh… thì màu tím trở thành màu ly biệt : Em ơi giây phút cuối – không được nghe nhau nói – không được trông nhau một lần… Thi sĩ vọng về đâu trong chiều hoang tím chỉ có chiều hoang biết ?

Dẫu ẩn cư nơi thôn dã nhưng chỉ cần một màu tím hoa sim cũng đủ làm sáng danh thi sĩ… Trong cuộc hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím phía bên kia đèo Cả, hành trang thi sĩ mang theo đâu chỉ có một màu tím hoa sim, tím chiều hoang biền biệt…

(*) Ghi chú : những chữ in nghiêng được trích từ thơ của nhà thơ Hữu Loan


Trần Ngọc Tuấn

TRẦN NGỌC TUẤN : LÊ ĐẠT - KỲ NGỘ TRONG CÕI CHỮ

LÊ ĐẠT - KỲ NGỘ TRONG CÕI CHỮ

Thi sĩ lặng lẽ độc hành trong cõi chữ.Những câu thơ như những đoá hoa kỳ ngộ,nên đâu đó có lời ong tiếng ve cũng là lẽ thường tình.

Thi sĩ tự nhận ba mươi tuổi – ba mươi con bò – ngu không số dư;đã mùa khem còn thèm thòm trái cấm thêm nỗi vui mồm lắp lẫn nhiều kinh kệ không quen,rồi tự kết luận:Một góc tuổi mải tàu thơ dại mãi – tìm nhà quên mất số lớn khôn. Dưới mắt người bình thường thi sĩ quả là người bất thường nếu không muốn nói là người kỳ ngộ. Người kỳ ngộ làm ra những câu thơ kỳ ngộ âu cũng hợp với lẽ đời.

Thi sĩ dấn thân vào cõi tình cũng đầy kỳ ngộ:đừng mắng anh ngu lâu bạc đầu vụng dại – dầu được yêu lòng quá tải vẫn thất tình. Thi sĩ ngoan cố thất tình xuân vẫn mãi – khờ biết bao giờ hết dại yêu. Khi thi sĩ cất lên tiếng nói:Anh tìm về địa chỉ tuổi thơ – Nhà số lẻ,phố trò chơi bỏ dở –Mộng anh hường- tim môi em bói đỏ –Giàn trầu già khua những át cơ rơi… Hay là:Chia xa rồi anh mới thấy em – Như một thời thơ thiếu nhỏ –Em về trắng đầy cong khung nhớ –Mưa mấy mùa – mây mấy độ thu – Vườn thức một mùi hoa đi vắng – Em vẫn đây mà em ở đâu –Chiều Âu Lâu bóng chữ động chân cầu,thì lời của trái tim thăng hoa vượt tầm kỳ ngộ.

Có thể mọi câu thơ hay đều kỳ ngộ,nhưng sự kỳ ngộ đó phải rớm máu như cột đèn rớm điện trong một chiều Bích Câu:Rằng tiên xuống trần – Rằng ta gặp nhau…
Nhưng mà thôi,hãy nghe lời tâm sự cuối cùng của thi sĩ:Có thể sau lòng tiễn nhau biệt cửa – Một huệ tình ơn chữ ngộ thừa yêu…

*Ghi chú:những chữ in nghiêng được trích từ thơ của nhà thơ Lê Đạt

TRẦN NGỌC TUẤN

TRẦN NGỌC TUẤN : TRẦN DẦN - ĐI VỀ MẤY NẺO CHÂN MÂY

TRẦN DẦN - ĐI VỀ MẤY NẺO CHÂN MÂY

Thi sĩ từng tuyên bố:Hãy sống như những con tàu phải lòng muôn hải lý – mỗi ngày bỏ sau lưng nghìn-hải-cảng-mưa buồn;vậy mà phải chua xót đau đớn thốt lên:Tôi khóc những người bay không có chân trời – lại khóc những chân trời không có người bay… Và hơn thế:sao cho tôi nhiều xương sống thế? – trước quyền không biết lom khom. Thế mới biết sống làm người mới khó làm sao! Lại càng khó hơn khi sống như một THI SĨ.

Với thi sĩ,sống đồng nghĩa với thơ:thơ với tôi như tôn giáo không nhà thờ,không giáo chủ,chẳng tăng sư – Tôi vẫn chốt ở đền Bay-On chữ –Thơ là mạng sống,là lý lịch thật đời tôi. Thi sĩ có tâm nguyện:Người thơ – không rắc nước hoa – lên những bông hoa mình trồng. Tín điều ấy ám ảnh thường trực suốt cuộc hành trình thơ đầy khổ nạn:tôi như có lời hứa chưa xong – có lời nguyền chưa trọn – có câu thề còn trăn trở nơi tim – thơ là trò rồ của những kẻ như tôi…

Điều gì khiến cho thi sĩ vượt qua cảnh ngộ:họ cứ vu oan mặt trời ngủ? Phải chăng thi sĩ đã nhận chân được:đố ai chọc mắt các vì sao? Tự thẳm sâu lòng mình thi sĩ nhận ra:tôi có nghèo đâu,trăng sao lủng liểng – mây phơi dằng dặc khắp chân trời – hương hoả của tôi kho nào chứa xuể –ê hề vũ trụ sao bay… và đã tự biết:ôi chiếc lá vàng trong bát ngát càn khôn…

Thi sĩ cô độc sống,kiêu hãnh sống trong một vùng thơ tên gọi không lời. Thi sĩ lặng lẽ làm một cuộc lữ trình:đường đi tít tắp chân trời,đường về mấy nẻo chân mây…

*Ghi chú:những chữ in nghiêng được trích từ thơ của nhà thơ Trần Dần

TRẦN NGỌC TUẤN

TRẦN NGỌC TUẤN : HOÀNG CẦM - DONG THUYỀN TÌNH TRÊN DÒNG MÊ LY

Hoàng Cầm – Dong Thuyền Tình Trên Dòng Mê Ly

Trần Ngọc Tuấn

Trên dòng mê ly, thi sĩ dong chiếc thuyền tình dáng lá Diêu bông xuôi miền Kinh Bắc. Thao thức trắng đêm : Cúi lạy mẹ, con trở về Kinh Bắc – chiều xưa giẻ quạt voi lồng – thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc – chuồn chuồn khiêng nắng sang sông (đêm Thổ) . Về Kinh Bắc phải đâu con nghẹn khóc – con không cười – con thoảng nhớ thoảng quên (đêm Kim) . Về Kinh Bắc phải đâu con nhắm mắt – gài mảnh gương giàn thiên lý đợi tua rua (đêm Thủy). Về Kinh Bắc tìm chơi đàn kiến lửa – ngón tay di sợi chỉ nâu (đêm Hỏa) . Về Kinh Bắc phải đâu con hé miệng – khế chua vôi bột lòng tay ( đêm Mộc).

Trên dòng mê ly, thi sĩ dong chiếc thuyền tình dáng lá Diêu bông xuôi miền Kinh Bắc. Trắng đêm Quan họ : Mẹ xưa dối bà, con nay dối mẹ - Tình không dối được nhịp cầu…Còn gì đẹp hơn : Mở hội hôm nay – đồi rộng cỏ thơm – sánh giọng so lời – mắt giếng sâu nhìn nhau đằng đẵng – tiếng hát bao ngày nín trong miệng đắng – đến nay có thỏa mộng ngày xưa? Sau tiếng hát giã bạn là đời thực với bao trắc ẩn : Đến đâu là cõi không đày ải – đôi mảnh hồn xanh lạc lối về? Thi sĩ phải đau đớn thốt lên : Thôi đợi sang chiều sương rủ khói – lơ thơ che mặt thẹn sông Cầu – một lời quan họ bay lên dốc – sao cứ dìm nhau xuống vực đau…

Trên dòng mê ly, thi sĩ đã tìm thấy Lá, chiếc lá Diêu bông định mệnh. Chiếc Lá không làm nên hạnh phúc như lời nguyền, bởi Chị lắc đầu – trông nắng vãn bên sông… Chị cười, xe chỉ ấm trôn kim… Xòe tay phủ mặt – Chị không nhìn... Thi sĩ đi đầu non cuối bể với tâm trạng nhớ con bướm trắng dập vùi mà thương – chuyện đời ư ? vạn nẻo đường – cứ lang thang mãi biết phương nào về… Thi sĩ mải đi : Trời Vu Lan vắng trăng sao – ru em lần nữa ngọt ngào hương mê… Thi sĩ đi đến tận cùng dòng mê ly bởi đi cũng là sự giải thoát kia mà…

Ghi chú : những chữ in nghiêng được trích từ thơ của nhà thơ Hoàng Cầm
Trần Ngọc Tuấn

TRẦN NGỌC TUẤN : QUANG DŨNG - MÂY ĐẦU Ô BAY...AI CÓ HAY...

QUANG DŨNG – MÂY ĐẦU Ô BAY…AI CÓ HAY …

Mây đầu ô bay qua trời Hán quốc để nhớ một Chiêu Quân, tì bà lanh lảnh buốt cung thương – tang tình năm ngón sầu dâng lệ…Trong một đêm cố quận, mây đầu ô bay qua ngõ trúc quanh quanh sâu bóng lá – trăng vàng rơi rắc nẻo nào xưa – ngõ cũ không mong người trở lại – mà mùi hoa mộc vẫn thơm đưa…

Mây đầu ô đồng hành cùng đoàn binh Vệ quốc, đi qua những làng : dân đang gồng gánh cả cơ nghiệp – thành lũy ngăn đường chẹn chiến xa…Còn gì tang thương hơn khi máu đông in dấu giầy đinh giặc – nền tro gạch sém ngách buồng ai – chiếc tả đầu giường đang cháy dở… Với ngút ngàn căm hận, mây đầu ô tạm biệt miền xuôi lên đường cùng Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc – quân xanh màu lá dữ oai hùm – mắt trừng gửi mộng qua biên giới – đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm…Ngoài kia, sông Mã gầm lên khúc độc hành…

Mây đầu ô bay qua sông Đáy lạnh đôi bờ - thoáng hiện em về trong đáy cốc – nói cười như chuyện một đêm mơ…Mây đầu ô bay qua sông Đáy chậm nguồn quanh Phủ Quốc – sáo diều khuya khoắt thổi đêm trăng… để nhớ đôi mắt người Sơn Tây – u uẩn chiều lưu lạc – buồn viễn xứ khôn khuây…

Mây đầu ô dừng ở quán bên đường, tường xiêu quán lệch gặp em gái tản cư lòng rưng rưng đồng cảm : Hồn lính vương qua vài sợi tóc – tôi thương mà em đâu có hay…Tạm biệt quán tản cư, ở đó có một người kêu cà phê – một anh gọi thuốc lá – một người nhìn sau trước …Chị ơi ! ly rượu nhỏ ! – rượu nhỏ một ly thôi – một ly cho đỏ mặt – cho lên hương cuộc đời… Mây đầu ô cùng với lính râu ria lên đường với quyết tâm dâng hiến chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh và niềm tin tất thắng : bao giờ tôi gặp em lần nữa – chắc đã thanh bình rộn tiếng ca…

Giã từ sắc mùa chinh chiến cũ, mây đầu ô lang thang qua thăm thẳm núi rừng xanh Trường Sơn cây cổ đại nghìn năm…Mây đầu ô bay qua hoa lau trắng bạc trời Yên Thế… Đôi khi mây đầu ô như cánh chim mỏi cánh – tạt vào rừng không quen…đêm nay đêm Bạch Hạc – nghe sông Lô cuộn nước –dềnh lên suốt đêm dài…

Trong một chiều xanh bên ngõ trúc, trước khi tan vào vô tận cao xanh, mây đầu ô nghẹn ngào đôi mắt rưng rưng lệ - Anh nhỉ ! Muôn đời ơn tự do…Vâng ! muôn đời ơn TỰ DO…


TRẦN NGỌC TUẤN

Ghi chú : những chữ in nghiêng được trích từ thơ của nhà thơ Quang Dũng

TRẦN NGỌC TUẤN : NGUYỄN ĐÌNH THI - NGHE TIẾNG SÓNG REO

NGUYỄN ĐÌNH THI – NGHE TIẾNG SÓNG REO


Thi sĩ thanh thản mỉm cười một mình trước bờ sông lau sậy vắng . Sẵn sàng đón nhận tiếng đập cửa thình lình gọi để gửi lại đây chìa khóa – tất cả cửa nhà tôi đó – ngổn ngang qua tạm cuộc đời.

Thi sĩ ra đi để lại sau lưng tiếng sóng reo từ bờ suối long lanh ngọc đá, từ suối nhỏ róc rách trong mây. Để lại sau lưng tiếng sóng reo từ dòng sông xanh in bóng núi cao, từ nước mát dòng sông Lô tuổi trẻ. Để lại sau lưng tháng ngày hạnh phúc : Anh dắt tay em chạy giữa mưa…như hai con chim trên mặt biển – bay giữa mênh mông sóng nước mờ. Để lại sau lưng tháng ngày biển động, thơ như chiếc bơi chèo cũ từ lâu bỏ dưới đáy thuyền với bàn tay bật máu thi sĩ chèo không ngừng trên sóng dữ bởi tình yêu dắt đời người trong sóng gió – đau thương lặng gieo hạt giống nhân từ và hơn thế nữa nước mắt người mẹ - làm đứng dậy người con – giọt máu người ngã xuống – thành ngôi sao dẫn đường, và im lặng cũng thành tiếng gọi.

Thi sĩ ra đi để lại sau lưng những điều không dám nói… mắt thi sĩ hoa lên trước hoa chua me đất trong cỏ. Để lại sau lưng, chiều nhập nhoạng dơi bay với lời phóng đi như mũi dao găm tẩm độc – hòn đá từ trong bụi rậm ném vào gáy người kia. Để lại sau lưng, các thứ quạ bay đến làm ô uế sen biếc. Để lại sau lưng, chợ đời nhiều trò chơi mà ít niềm vui. Để lại sau lưng, lớp lớp mây đen đùn lên đe dọa – những cơn lốc cuốn bụi rác bay mù. Để lại sau lưng, chén rượu bên đèn nước mắt đầy – Em cười – sao anh gục buồn thế… Để lại sau lưng, một thời rực rỡ những cánh buồm lộng gió – con thuyền tôi rẽ sóng chồm bay. Để lại sau lưng, một thời chim phượng bay lên mãi, đôi cánh vỗ say sưa, biển mây bạc chuyển động muôn hình kỳ ảo, trên cao xanh, một vầng chói lòa…

Thi sĩ quên những chông gai, quên tất cả - để lại sau lưng mọi bến bờ lặng thầm bay vào vô tận sóng reo…


TRẦN NGỌC TUẤN


Ghi chú: những chữ in nghiêng được trích từ thơ của nhà thơ Nguyễn Đình Thi

TRẦN NGỌC TUẤN : ĐOÀN VĂN CỪ - TRÊN ĐƯỜNG VỀ QUÊ MẸ

ĐOÀN VĂN CỪ - TRÊN ĐƯỜNG VỀ QUÊ MẸ


Thật diễm phúc cho những ai được một lần trong đời cùng Mẹ về thăm quê ngoại của hai thân để nhận họ : thúng cắp bên hông nón đội đầu – khuyên vàng, yếm thắm, áo the nâu – trông u chẳng khác thời con gái – mắt sáng, môi hồng, má đỏ au…

Quê Mẹ hiện lên trong nắng xuân : đàn chim sẻ nép mình qua kẽ sậy – tia nắng hồng đốt cháy hạt sương trong – con trâu đen chúi mũi đứng bên đồng – cứ liếm mãi nắng vàng trên cỏ biếc ; vẻ đẹp càng huyền ảo khi : chú bò nằm ngốn cỏ ven sông – như đương nhai một ý nghĩ lạ lùng…

Quê Mẹ hiện ra trong bức tranh chợ Tết đầy màu sắc tươi nguyên nhưng không kém phần kỳ ảo, có lẽ do thiên nhiên còn hoang sơ ảo diệu và lòng người còn chân chất hồn nhiên : dãy mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi – sương hồng lam ôm ấp nóc nhà gianh – trên con đường viền trắng mép đồi xanh – người các ấp tưng bừng ra chợ Tết… Chợ Tết thật nhộn nhịp với lũ trẻ con mải ngắm bức tranh gà …cạnh anh chàng bán pháo dưới cây đa…Chợ Tết thật sinh động với cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cằm – miệng nhẩm đọc vài hàng câu đối đỏ - bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ - nước thời gian gội tóc trắng phau phau…

Thời gian làm vật đổi sao dời, cảnh giới không còn như ngày xưa nhưng Quê Mẹ mãi mãi là miền tâm linh để những đứa con chân quê hành hương chiêm bái. Mỗi lần hành hương là một lần tâm hồn được thanh lọc sau mịt mù ô trọc trần gian.


TRẦN NGỌC TUẤN


Ghi chú : những chữ in nghiêng được trích từ thơ của nhà thơ Đoàn Văn Cừ